Wanneer worden geintjes strafbaar?

Bij arrest van 1 mei 2015 heeft het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden een lid van de harde supporterskern van Go Ahead Eagels veroordeeld wegens het voorhanden hebben van de kampioensschaal (Jupiler Leage) die op 19 november 2013 uit het stadion van PEC Zwolle was weggenomen. De zaak leidde tot nogal wat beroering tussen beide clubs en werd breed uitgemeten in de media.

De raadsman van de verdachte betoogde voor het hof dat geen sprake was van een strafbaar feit, zodat zij cliënt zou moeten worden ontslagen van alle rechtsvervolging. Naar de letter van de wet zou de verdachte zich schuldig hebben gemaakt aan heling, maar dat zou hij gedaan hebben om een “maatschappelijk nastrevenswaardig doel” te bereiken, namelijk het terugbezorgen van de kampioensschaal. Dat de schaal niet onmiddellijk bij PEC Zwolle is terugbezorgd, zou zijn gekomen omdat de verdachte eerst op zorgvuldige wijze gedegen onderzoek zou hebben gedaan naar hoe, wanneer, waar en met wie hij de schaal het beste zou kunnen retourneren.

Naar het oordeel van het hof is op zichzelf een ludieke actie tussen twee rivaliserende voetbalclubs – zoals PEC Zwolle en Go Ahead Eagles kennelijk zijn – toelaatbaar. Een dergelijke actie die ook kan bestaan uit het wegnemen van attributen die aan een club toebehoren (waaronder bekers of zoals in dit geval een kampioensschaal), valt alleen buiten het kader van het strafrecht als deze voorwerpen na betrekkelijk korte tijd worden teruggegeven. Het moet tenslotte gaan om een voor iedereen duidelijke speelse actie, waarvan al snel duidelijk moet zijn dat met het wegnemen geen daadwerkelijke wederrechtelijke toeëigening wordt beoogd. Bij een ludieke actie past tevens dat de initiatiefnemers en/of de deelnemers zich niet blijven verschuilen achter hun anonimiteit, maar uiteindelijk ruiterlijk voor hun daad uitkomen. In de onderhavige strafzaak is het ontvreemde voorwerp gedurende een langere periode uit handen van de rechthebbende geweest, namelijk van 19 november tot 6 december 2013. Dat maakt het handelen van verdachte strafbaar. Naar het oordeel van het hof hadden verdachte en zijn mededaders eerder, bijvoorbeeld op 22 november 2013 in de uitzending van Hart van Nederland open kaart moeten spelen en de schaal moeten teruggeven aan PEC Zwolle. Het verweer wordt verworpen.

De verdachte was voor het feit eerder door de politierechter veroordeeld tot een onvoorwaardelijke werkstraf van 30 uur. Het hof overweegt dat het wegnemen en -houden van de kampioensschaal een escalerende reactie van de zijde van de supporters van PEC Zwolle kunnen oproepen. Dat deze niet heeft plaatsgevonden is een gelukkige omstandigheid die niet aan verdachte kan worden toegerekend, aldus het hof. Nu de verdachte (naar eigen zeggen) een ‘kopstuk’ is van de supportersvereniging en tot de ‘harde kern’ behoort, heeft verdachte naar het oordeel van het hof in deze een voorbeeldfunctie en is hij hierin tekort geschoten. Anderzijds is de kampioensschaal uiteindelijk wel weer in handen gekomen van PEC Zwolle. Alles bij elkaar legt het hof slechts een geheel voorwaardelijke werkstraf op, maar wel van aanzienlijk langere duur dan de politierechter had opgelegd: 80 uur.

De volledige uitspraak kunt u hier lezen.